صنعت پتروشیمی: کلید توسعه و تاب‌آوری اقتصادی

عسلویه (با ۲۸ مجتمع و ظرفیت ۴۸.۴ میلیون تن) و ماهشهر (با ۲۱ مجتمع و ظرفیت ۲۵.۸ میلیون تن). ۳۰ مجتمع دیگر در سایر نقاط کشور فعال‌اند.

مدیریت بحران و بازسازی در صنعت پتروشیمی دو فاز اصلی را دنبال می‌کند: فاز اول: بازگرداندن سریع شرکت‌های آسیب‌ندیده به چرخه تولید کامل جهت حفظ جریان خوراک صنایع پایین‌دستی. فاز دوم: آواربرداری، ارزیابی خسارات و نوسازی تکنولوژیک واحدهای آسیب‌دیده با رویکرد ارتقای بهره‌وری و ایمنی.

پتروشیمی محرک اصلی اقتصاد غیرنفتی و پدافند غیرعامل اقتصادی ایران است. این صنعت حدود ۲۵ درصد از صادرات غیرنفتی و ۱۹ درصد از ارزش افزوده بخش صنعت کشور را تأمین کرده و نیمی از نیاز ارزی اقتصاد را پوشش می‌دهد. جلوگیری از خام‌فروشی نفت و گاز و تبدیل آن‌ها به محصولات پتروشیمی، ارزش افزوده فوق‌العاده‌ای (تا ۱۰۰ درصد در صنایع پایین‌دستی و بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد در صنایع میان‌دستی) ایجاد می‌کند و خوراک حیاتی هزاران واحد تولیدی را فراهم می‌سازد.

با بهره‌برداری از ۷۹ مجتمع و عبور ظرفیت اسمی از مرز ۱۰۰ میلیون تن در سال، ایران دومین قدرت بزرگ پتروشیمی خاورمیانه (با سهم ۳۰ درصدی، پس از عربستان با ۴۲ درصد) و دارنده حدود ۳ درصد از تولید جهانی است.

مزایای رقابتی ایران نظیر ذخایر عظیم هیدروکربوری، خوراک ارزان و پایدار، دسترسی به آب‌های آزاد، موقعیت ترانزیتی و نیروی متخصص، پتروشیمی را به یک فرصت طلایی برای سرمایه‌گذاران تبدیل کرده است. بهره‌گیری از ظرفیت گروه بریکس، پیمان شانگهای و معافیت‌های مناطق آزاد، جذب سرمایه خارجی را تسهیل می‌کند. هدف‌گذاری صنعت، حرکت از پالایشگاه‌های سنتی به سمت پتروپالایشگاه‌هاست تا سهم محصولات پتروشیمی در پالایشگاه‌ها از زیر ۳ درصد به حداقل ۳۰ درصد برسد. این تحول، ایران را به بازیگری قدرتمندتر در بازار انرژی جهان تبدیل خواهد کرد.